Tentoonstelling
Reizende tentoonstelling
Een project ondersteund door prestigieuze partners
Onder de doeken van de Polichinellen is een iconografische tentoonstelling gewijd aan het poppenkastspel in Europa, van de middeleeuwen tot de 19de eeuw. Ze toont een selectie van 120 beelden — prenten, schilderijen, tekeningen — gekozen uit een uitgebreid corpus digitale reproducties dat in drie jaar onderzoek werd samengebracht.
Deze werken documenteren een bijzondere praktijk, door de eeuwen heen en over de landsgrenzen van Europa verspreid: de poppenkastvoorstelling in de openbare ruimte. De tentoonstelling nodigt uit om de voorstelling te bekijken in al haar onlosmakelijke onderdelen: het speelvlak, de poppen, de muzikanten en standwerkers, het publiek, de speelruimte, het inkomen en het maken. En ze nodigt uit om onder het doek te kijken, naar de verborgen kant: de poppenspeler, de manipulatie, de regie.
De opstelling
De reproducties worden getoond op vier tentoonstellingsstructuren van verschillende grootte, gebouwd als poppenkasten. Het publiek wordt uitgenodigd om erin te kruipen en beurtelings de plaats in te nemen van de poppenspeler, de standwerker, de toeschouwer of de gewone voorbijganger.
De constanten van een praktijk
De Polichinellen
De protagonisten delen fysieke en sociale kenmerken die overal in Europa herkenbaar zijn: een prominente neus, een masker of gezicht in felle kleuren, bulten, belletjes. Ze belichamen buitengewone, carnavaleske en subversieve figuren, verwant met de rol die de nar ooit vervulde. Maar vooral hebben ze allemaal dezelfde stem: een kunstmatige stem, voortgebracht door het piepertje, het fluitje dat de poppenspeler in de mond houdt en dat het personage het wezen van zijn karakter geeft.
Publiek en ruimte
De voorstellingen zijn altijd afgebeeld in hun omgeving: stad, platteland of kermis. Het publiek staat dicht opeen — een dertigtal mensen uit alle lagen van de bevolking, kinderen zowel als volwassenen. De speelruimte hoort bij de voorstelling zelf.
De economie
De voorstelling leeft van de vrijgevigheid van het publiek. Omdat de poppenspeler verborgen in zijn poppenkast speelt, staat bijna altijd een tweede figuur naast hem: de standwerker. Hij waakt over de kast, maakt muziek, verkoopt remedies, doet kunststukjes. Hij trekt het publiek aan, bemiddelt en haalt het geld op.
De vervaardiging
Een rondtrekkende kunst, gespeeld zonder vaste licentie of vergunning: de poppenkast is licht en draagbaar, ontworpen om door één persoon te worden gedragen. Het spel in de kast berust op een economie van het maatwerk — de poppen worden gesneden en genaaid voor de hand die ze zal spelen, de kast gebouwd naar de spanwijdte van de poppenspeler. Vóór de industrialisatie waren de nodige vaardigheden — houtsnijden, naaien, schilderen — gewone ambachten, en de poppenspeler was ook ambachtsman.
Het team
Tentoonstelling geproduceerd door Compagnie UEUEUE
Curatoren: Anastasia Puppis & Léandre Simioni
Wetenschappelijk comité: Cristina Grazioli (Universiteit Padua), Anna Leone (EHESS, Parijs), Didier Plassard (Université Paul-Valéry Montpellier 3, ERC PuppetPlays-project)
Bouw van de poppenkasten: Paolo Saldari, Compagnia l’Aprisogni
Kalender
- 1 april – 17 mei 2026: Théâtre aux Mains Nues, Parijs
- Januari 2027: L'Hectare, Centre national de la marionnette, Vendôme, in het kader van de biënnale Avec ou sans fil
- April – juli 2027: Musée Théâtre Guignol, Brindas
Vind de werkcatalogus, de audiotours en alle technische documenten.
Volledige tentoonstellingsgids
